"El Santíssim Misteri", Sant Joan de les Abadesses.

Kenmerkend voor de Catalaans-romaanse kunst is het polychroom houtsnijwerk met lange figuren met een serene uitdrukking. Een prachtig voorbeeld is deze beeldengroep uit 1251, de kruisafneming van Jezus voorstellend. Het is het pronkstuk van de abdijkerk in Sant Joan de les Abadesses.

Het grondplan van deze kerk heeft een ongebruikelijke vorm. De kooromgang komt zelden voor in de Catalaans romaanse kerken en door het zeer brede transept lijkt de kerk erg kort. Twee van de vijf absiden zijn schuin op de open kooromgang geplaatst. Meer gebruikelijk is, dat de absiden allen naast elkaar liggen (een mooi voorbeeld daarvan is de kerk in het nabijgelegen Ripoll). Tot slot, de hoofdabside is als het ware verlengd. De kerk is bij de aardbeving in 1428 vrijwel geheel ingestort, maar is bij de reconstructies in de 15e en 20e eeuw weer zoveel mogelijk in zijn oorspronkelijke vorm gebracht.

Het klooster beschikt over een klein, maar mooi ingericht museum met prachtige stukken uit de 12e tot 20e eeuw, afkomstig van het klooster en de andere kerken van Sant Joan de les Abadesses.

Het klooster is de belangrijkste reden voor een bezoek aan Sant Joan de les Abadesses. Een korte wandeling door het middeleeuwse stadje langs de Sant Pol, de Pont Vell en de Plaça Major, loont echter de moeite. Van de muren die het stadje omringden is slechts hier en daar nog wat te zien.