Buiten Italië kwam de romaanse bouwstijl als eerste tot ontwikkeling in Catalonië en nergens zijn nog zoveel romaanse en vroeg-romaanse kerkjes te vinden dan in deze streek, met name in de Pyreneeën. Dit hangt samen met het feit dat in het Spanje van het einde van het eerste millennium de Moren als eerste uit dit gebied verdreven werden waarna er zich een religieuze bouwkunst kon ontwikkelen die nog onder invloed van tradities uit het Romeinse Rijk stond. Een bouwstijl die vooral massief en sober was, met binnen weinig licht en met ronde bogen en aanvankelijk weinig ornamenten. Ter versiering werden banden met blinde bogen toegepast en later werd ook op beperkte schaal beeldhouwwerk aangebracht. Met name de kapitelen kregen decoraties met diermotieven en scènes uit het dagelijkse leven. De gepleisterde wanden in de kerk werden voorzien van fresco's met religieuze motieven.

Sant Climent - Taüll.
Catalaans romaanse kerken hebben meestal een grondplan in de vorm van een Latijns kruis, in lijn geplaatste absiden, ronde bogen en gewelven, een of meerdere schepen, al dan niet in basiliekale vorm en een klokkentoren die de kerk flankeert. De varianten zijn legio. Een prachtig voorbeeld van de romaanse bouwkunst is de Sant Climent (1123) in Taüll. Het is een kerk met drie schepen en drie absiden. Het middenschip is niet overwelfd maar heeft een houten plafond; de bouwmeesters durfden het waarschijnlijk niet aan. De fresco's in de kerk zijn kopieën. De originelen zijn overgebracht naar het Museu Nacional d'Art de Catalunya in Barcelona, zoals dat gebeurde voor meer van deze kerkjes. Daar bevinden zich nu de originelen op de wanden van nagebouwde kerkinterieurs, beschermd door een klimaatregeling.

Taüll ligt in het Vall de Boí, vlakbij het PN de Aigues Tortes in het meer centrale deel van de Pyreneeën en valt daarom buiten het bestek van deze site. Maar er zijn meer van deze kerkjes, ook dichterbij L'Escala, zoals ondermeer:

En verder zijn er nog romaanse kerkjes/kloosters in: Bell-lloc d'Aro, Besalú, Bellcaire, Beuda, Canapost, Cruïlles, Girona, Lladó, Navata, Palau-Saverdera, Peralada, Porqueres, Roses, Sant Miquel de Fluviá, Sant Quirze de Colera, Santa Pau en Ventalló.